Το Εργαστήριο Γλώσσας, Λαογραφίας και Λογοτεχνίας, καθώς και το Εργαστήριο Μαθηματικών, Διδακτικής τους & Πολυμέσα του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, σε συνεργασία με το Μουσικό Σχολείο Ρόδου ανακοινώνουν τη διοργάνωση Πανελλήνιου Συνεδρίου με διεθνή συμμετοχή υπό τον τίτλο:
Ψηφιακή Λαογραφία 2.0.
Ο λαϊκός πολιτισμός στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης
Το 1ο Συνέδριο Ψηφιακής Λαογραφίας, με θέμα «Λαϊκός πολιτισμός και ψηφιακός κόσμος. Για μια Ψηφιακή Λαογραφία», πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά, στις 5-7 Νοεμβρίου 2021, καθώς βρισκόμασταν ακόμα στον απόηχο της ιδιάζουσας συνθήκης της πανδημίας, ενώ το ακολούθησε και η δημοσίευση ενός (ψηφιακού) συλλογικού τόμου με μέρος των εισηγήσεων που παρουσιάστηκαν και άλλων σχετικών μελετών.
Στο συνέδριο αναδείχθηκε ότι η τεχνολογική εξέλιξη δεν απομακρύνει τον άνθρωπο από τις πολιτισμικές του καταβολές, αλλά συνιστά οργανικό στοιχείο της δυναμικής πορείας του λαϊκού πολιτισμού. Η παράδοση δεν μένει στάσιμη· προσαρμόζεται, εξελίσσεται και ενσωματώνει κάθε νέα μορφή τεχνολογίας, καλύπτοντας διαχρονικά τις ανάγκες του ανθρώπου για επικοινωνία, έκφραση και δημιουργία. Ο λαϊκός πολιτισμός δεν αντιτίθεται στην τεχνολογία, τη μετασχηματίζει και την ενσωματώνει στα δικά του εκφραστικά σχήματα.
Η λαογραφία, ακολουθώντας τη δυναμική αυτή πορεία της παράδοσης, έχει διευρύνει το ερευνητικό της πεδίο, αναγνωρίζοντας το διαδίκτυο και τις ψηφιακές τεχνολογίες ως νέα πεδία πολιτισμού. Ο ψηφιακός χώρος δεν λογίζεται πλέον απλώς ως εργαλείο ή μέσο επικοινωνίας, αλλά και ως ένα νέο περιβάλλον παραγωγής και αναπαραγωγής πολιτισμικών μορφών. Εκεί, μέσα από διαδικτυακές κοινότητες, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και νέες μορφές λόγου και εικόνας, δημιουργούνται σύγχρονες εκφράσεις του λαϊκού πολιτισμού: από τα διαδικτυακά μιμίδια και τα ευφυολογήματα έως τους ψηφιακούς αστικούς θρύλους και τα συλλογικά αφηγήματα της εποχής. Η επιστήμη του λαϊκού πολιτισμού, παραμένοντας πιστή στη μελέτη του «οικείου», στρέφεται πλέον και προς το εικονικό, ψηφιακό αποτύπωμα της συλλογικής ανθρώπινης δραστηριότητας. Από την ψηφιακή παράδοση περνάμε στην εποχή όπου η τεχνολογία δεν λειτουργεί μόνο ως μέσο ή πλαίσιο εξέλιξης και μετασχηματισμού του σύγχρονου λαϊκού πολιτισμού, αλλά, έστω και διαμεσολαβημένα, αναδεικνύεται σε συνδημιουργό.
Στο πλαίσιο αυτό κρίθηκε σκόπιμη η διοργάνωση ενός δεύτερου συνεδρίου ψηφιακής λαογραφίας, με την προοπτική να συνεχιστεί ο διάλογος ανάμεσα στην τεχνολογία και το λαϊκό πολιτισμό, εστιάζοντας αυτή τη φορά στις τρέχουσες εξελίξεις, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, το πιο πρόσφατο και ραγδαία αναπτυσσόμενο τεχνολογικό επίτευγμα, και να τεθούν νέα ερωτήματα για τη δημιουργικότητα, την αυθεντικότητα, την πολιτισμική μνήμη και τη συλλογική ταυτότητα. Στόχος του συνεδρίου είναι να αναδειχθεί πώς, στο πλαίσιο πάντα της λαϊκής δημιουργίας, η τεχνολογία μετασχηματίζει τη σχέση του ανθρώπου με την τέχνη, τον λόγο, το χιούμορ και την αφήγηση.
Το συνέδριο θα διεξαχθεί στο νησί της Ρόδου, 16-17 Οκτωβρίου 2026, ενώ η τελευταία ημέρα (18 Οκτωβρίου) θα πραγματοποιηθεί στη Χάλκη, με μέριμνα των διοργανωτών για τη μετακίνηση και επιστροφή των συνέδρων.
Στους συμμετέχοντες/ουσες θα δοθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης ή ανακοίνωσης στο Συνέδριο.
Ενδεικτικές θεματικές ενότητες του Συνεδρίου:
- Θεωρητικά και επιστημολογικά ζητήματα Ψηφιακής Λαογραφίας.
- Η διάδοση, η διάχυση και οι μετασχηματισμοί του λαϊκού πολιτισμού στον εικονικό κόσμο.
- Η ψηφιακή πολιτισμική κληρονομιά.
- Νέες εξελίξεις και προκλήσεις στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης
- Η Ψηφιακή Λαογραφία στην τυπική και μη τυπική εκπαίδευση και την άτυπη μάθηση.
Συνεργαζόμενοι Φορείς:
